Klimaatadaptatieplan: concreet klimaatplan voor 2030

In mei 2017 ondertekende de burgemeester het Europese Burgemeestersconvenant. Daarmee engageert Evergem zich om minstens 40% minder CO2 uit te stoten tegen 2030. De gemeenteraad keurde een ‘adaptatieplan’ goed, een onderdeel van het klimaatplan, met concrete acties.

Klimaatgezond Evergem

In 2011 was er een 0-meting. Evergem engageert zich om het op haar grondgebied in 2030 beter te doen:

  • Mitigatie: 40% minder CO2 uitstoot (ten opzichte van 2011)
  • Adaptatie: het grondgebied weerbaar maken tegen de klimaatverandering en de negatieve gevolgen van de klimaatverandering een halt toeroepen

Beide luiken ‘mitigatie’ en ‘adaptatie’ zijn vervat in het klimaatplan. Het deel over mitigatie keurde de gemeenteraad reeds goed in mei 2018. Dit deel bevat acties in diverse sectoren om duurzamer om te springen met energie.

De gemeenteraad van 25 april 2019 keurt nu het tweede luik goed: het klimaatadaptatieplan.

Klimaatverandering

De klimaatverandering is een wereldwijd probleem, de gevolgen ervan zijn ook duidelijk bij ons te voelen. De hevige neerslag en wateroverlast in het voorjaar van 2016 en de recente warme en droge (na)zomer zijn daar voorbeelden van.

Deze fenomenen zullen in de toekomst extremer en frequenter voorkomen. We krijgen nattere winters en drogere zomers met meer intense buien en meer extreme onweders.

  • Tegen 2100 zal het in de zomer gemiddeld 5 à 6 graden warmer zijn.
  • Tegen 2100 zullen er tien keer zoveel hittegolfdagen zijn, zo’n 63 à 70 per jaar.
  • Tegen 2050 zal er 20% minder water zijn in de rivieren.
  • Tegen 2100 zal er 30 % minder water zijn in de rivieren.

Niet alleen de gevolgen van de klimaatverandering, ook de oplossingen moeten op mondiaal én op lokaal niveau gezocht worden. Steden en gemeenten spelen hierin een belangrijke rol!

Klimaatadaptatieplan als onderdeel van het klimaatplan

Met behulp van de provincie Oost-Vlaanderen, studiebureau Sumaqua en participaties met interne en externe experten, maakte Evergem een klimaatadaptatieplan op. In het plan kan je lezen welk effect de klimaatverandering zal hebben op onze gemeente.

We zullen te maken hebben met droogte, hitte en natte. Maar ook onze biodiversiteit komt onder druk te staan. Zelfs als we sterk inzetten om de CO2-uitstoot te verminderen, is er nog steeds een klimaatverandering die sowieso zal optreden door de emissies (uitstoot) uit de vorige eeuw.

  • Hoe moeten we ons aanpassen aan deze klimaatverandering?
  • Hoe intens zullen de droge en natte periodes zijn en de wateroverlast?
  • Welke gebieden zijn heel droogtegevoelig?
  • Welke gebieden worden overstromingsgevoelig?

Ruimtelijke ordening kan oplossing bieden

Een groot deel van de oplossing ligt in de ruimtelijke ordening. De ruimtelijke ordening legt vast waar we leven, wonen, werken, boeren en aan recreatie doen. Ruimtelijke ordening legt ook vast waar we de natuur gewoon natuur laten zijn met een hoge biodiversiteit.

Deze opgelegde zones binnen onze ruimtelijke ordening, moeten door de klimaatverandering herzien worden. We moeten ervoor zorgen dat we niet wonen in overstromingsgebied en niet aan landbouw doen in gebieden die droogtegevoelig zijn.

Meer groen en blauw

We hebben nood aan meer groen en meer blauw.

  • vrije ruimte voor natuur, biodiversiteit, recreatie, landbouw en waterberging
  • verfrissing nabij bebouwde omgeving, waterpartijen, wadi’s, waterbuffers, zoveel mogelijk water lokaal infiltreren en het grondwater op peil houden
  • een groener straatbeeld, groene gevels en meer ruimte voor groen
  • gezonde lucht en leefomgeving

Met de acties in dit klimaatplan wordt de gemeente ‘groener’ en ‘blauwer’. Deze groen-blauwe structuur door Evergem zal ook zorgen voor een hogere biodiversiteit.

Enkele concrete acties

  • Gemeente Evergem maakt ‘klimaatadaptatie’ een expliciet onderdeel van het beleid (meerjarenplan 2020-2025).
  • Gemeente Evergem wil het klimaatadaptatieplan vertalen naar ruimtelijke uitvoeringsplannen:
    • Woonuitbreidingsgebieden schrappen in de Belzeelsestraat (Belzele), Holstraat (Ertvelde), Vierlinden (Evergem), Schildeken (Kluizen), Weststraat en Wurmstraat (Sleidinge) en naast het kasteel van Wippelgem. Ook het woonuitbreidingsgebied in Bommels (Ertvelde) en de Zwartestraat (Evergem) werden reeds geschrapt.
    • Watergevoelige openruimtegebieden (WORG) in kaart brengen en herbestemmen.
    • Inzetten op kernversterking en bescherming van de open ruimte.
    • Bouwmeesterscan uitvoeren (tweede helft van 2019)
    • Groene ruimtes en natuurverbindingsgebieden beschermen, behouden en creëren.
  • Gemeente Evergem wil een klimaattoets ontwikkelen en toepassen bij projecten.
  • Gemeente Evergem promoot duurzaam watergebruik:
    • Nieuwe hemelwaterputten bouwen aan gemeentelijke gebouwen.
    • Hemelwater nuttig gebruiken of hemelwater infiltreren dat afkomstig is van verharding van gebouwen, terreinen en wegen.
    • De impact van tijdelijke bronbemalingen minimaliseren voor de omgeving. Door bemalingswater te gebruiken of retourbemaling toe te passen.
  • Gemeente Evergem wil maximaal daken en omliggende parkings afkoppelen van de riolering, om het rioleringssysteem veel minder te belasten bij extreme buien:
    • Hemelwater afleiden naar infiltratiesystemen.
  • Gemeente Evergem bouwt verder een gescheiden rioleringsstelsel uit en vergroot het aantal aansluitingen.
  • Gemeente Evergem engageert zich voor meer groen, meer blauw en meer biodiversiteit:
    • Koppelingsgebieden inrichten
    • Kleinschalige landschapselementen aanplanten en bijkomende bomen langs plaatsen straten, fietspaden en speelpleinen
    • Waterelementen en groen voorzien bij dorpskernvernieuwingen

Dit zijn slechts enkele concrete acties uit het klimaatadaptatieplan van Evergem. Het volledige plan kan je inkijken in het Administratief Centrum Evergem en op www.evergem.be/klimaatactieplan

Wat kan jij doen?

Het klimaatplan is een teamwerk van de gemeente met alle inwoners. We rekenen op medewerking van alle inwoners en personeelsleden om het doel te halen. De komende jaren moeten we dus allemaal inspanningen leveren en onze mentaliteit aanpassen voor een klimaatgezonde toekomst. Het gaat veel verder dan 'de fiets nemen in plaats van de auto', 'de kraan dichtdraaien tijdens het tandenpoetsen', 'de verwarming een graadje lager zetten' en 'het licht uitdoen als je de ruimte verlaat', maar dat is al een goed begin.

Gepubliceerd op vrijdag 26 april 2019 10 u.