Legionellabesmetting: Veel gestelde vragen

Er heerst een legionellabesmetting in de omgeving van Evergem. 32 mensen zijn besmet, de meeste werden opgenomen in verschillende ziekenhuizen. 2 patiënten zijn helaas overleden. Ons medeleven gaat uit naar de familie en vrienden van de slachtoffers.

Legionella kort uitgelegd in beeld (met dank aan de collega's van Stad Gent)

Stand van zaken 25 mei, 16.10 uur

  • 32 mensen zijn besmet
  • meerdere patiënten werden opgenomen in verschillende ziekenhuizen, een aantal kreeg intensieve zorgen
  • 2 patiënten zijn helaas overleden
    Ons medeleven gaat uit naar de familie en vrienden van de slachtoffers

Klacht met burgerlijke partijstelling

Als gemeente willen we samen met onze inwoners de volle waarheid kennen in dit dossier.
Om die reden dient de gemeente op donderdag 23 mei klacht met burgerlijke partijstelling in bij de onderzoeksrechter.
Tijdens het gerechtelijk onderzoek kunnen we zelf de namen van de betrokken bedrijven echt niet geven.

 


Wat is legionella en hoe word je ziek?

Legionella is een longontsteking die veroorzaakt wordt door de legionellabacterie. Deze bacteriën bevinden zich in de bodem en in water, meestal in kleine aantallen, die geen gevaar vormen. Dit gebeurt vooral in stilstaand water met een temperatuur tussen 20 en 50 graden. Besmetting ontstaat door inademing van zeer kleine, besmette waterdruppeltjes die verneveld worden.

  • De meeste patiënten hebben een verminderde weerstand. Dit bevestigt dat vooral oudere of verzwakte mensen gevoeliger zijn voor de ziekte.
  • Legionella komt uiterst zelden voor bij kinderen.
  • Je kan niet besmet geraken door water te drinken.
  • De ziekte is niet overdraagbaar van de ene persoon op de andere.
  • Huisdieren kunnen niet besmet worden.

Waar werden mensen ziek?

  • De bron van de besmetting moet in de buurt van Evergem (zuidelijke kanaalzone) gezocht worden. Veel patiënten wonen in Evergem, anderen werken in de buurt of verplaatsen zich langs de kanaalzone.
  • Een precieze wijk, zone of straten afbakenen waar de besmetting gebeurd is, kunnen we niet doen. 
  • Gezien de grote verschillen in leeftijd en profiel van de patiënten, is het wel zo goed als zeker dat de besmettingen niet in een woning of zelfs in een ander gebouw hebben plaatsgevonden. Daarvoor hebben die mensen te weinig raakvlakken (ze bezoeken niet dezelfde sportclub, niet hetzelfde winkelcentrum enzovoort).
  • Het lijkt erop dat de zieke mensen ergens in de open lucht in contact gekomen zijn met de bacterie. 
    Vandaar dat de Vlaamse overheid de bron in de eerste plaats zoekt in de zogeheten 'koeltorens' van de industrie in de (vooral zuidelijke) Gentse Kanaalzone. Vanuit zo’n koeltoren kan een waternevel met de legionellabacterie ergens neergeslagen zijn.

Word je ziek als je in contact komt met de bacterie?

Neen. Niet iedereen die met de bacterie in contact komt, wordt ziek.

Wat zijn de verschijnselen?

De ziekte begint met een snel opkomende hoofdpijn, spierpijn en een ziek gevoel en wordt gevolgd door een longontsteking met koorts boven 39°C. De patiënt hoest en is meestal kortademig. Braken en diarree kunnen ook voorkomen. De tijd tussen de besmetting en het optreden van de eerste ziekteverschijnselen (de incubatietijd) is ongeveer twee tot negentien dagen.

Heb je symptomen, of ben je ongerust, neem contact op met je huisarts.

  • Wachtdienst Meetjesland: T 1733
  • Wachtdienst Gent: T 09 236 5000

Hoe wordt de ziekte behandeld?

De ziekte is goed te behandelen met de juiste antibiotica. Het is belangrijk dat een arts de ziekte zo snel mogelijk vaststelt en de behandeling opstart. Herstel kan meerdere weken duren.

Wat met de bron, is die er nog en waar?

Bij twee bedrijven werd een grote concentratie van hetzelfde type legionellabacterie aangetroffen. Dat wil nog niet met zekerheid zeggen dat de bron in een van die bedrijven zit. Nu moet de legionella van de bedrijven vergeleken worden met de legionella bij de patiënten. Als die volledig overeenstemt, dan hebben we de bron gevonden.

  • Het Agentschap Zorg en Gezondheid nam waterstalen bij bedrijven in de zuidelijke kanaalzone. Nadat ze de stalen genomen hebben, werden de leidingen bij deze bedrijven gedesinfecteerd (gezuiverd). Diezelfde bedrijven moeten nog wekelijks hun leidingen desinfecteren, om uit te sluiten dat de mogelijke bron opnieuw actief wordt.
  • Het onderzoek naar de bron gaat nog steeds verder.
  • Dergelijke bedrijven moeten sowieso meerdere keren per jaar legionellametingen doen en ook die resultaten werden opgevraagd. De bedrijven werken overigens zeer goed mee aan dit onderzoek.
  • Ook onderzoekt Zorg en Gezondheid samen met de gemeentes of er nog andere dergelijke koeltorens of vernevelingsinstallaties zijn die onderzocht moeten worden.
  • Zorg en Gezondheid bevraagt de patiënten om op zoek te gaan naar locaties die ze met elkaar gemeenschappelijk hebben. Om de bron beter te kunnen bepalen.
  • De kans blijft groot dat precieze bron van deze besmetting nooit achterhaald zal worden. Dat is meestal zo bij een legionellabesmetting.

Mag ik nog in de kanaalzone komen?

Ja, uiteraard. Je hoeft de regio Evergem niet te vermijden.

Leef, doe alle dingen die je normaal doet. Je hoeft niet binnen te blijven.

Wordt de bron bekend gemaakt?

Als gemeente willen we samen met onze inwoners de volle waarheid kennen in dit dossier. Om die reden dient de gemeente klacht met burgerlijke partijstelling in bij de onderzoeksrechter. Tijdens het gerechtelijk onderzoek kunnen we voorlopig zelf de namen van de betrokken bedrijven echt niet geven.

We mogen niet voorbarig zijn, niemand mag valselijk beschuldigd worden. Ook wij als gemeente moeten de resultaten van het onderzoek afwachten. De stalen van de bedrijven worden vergeleken met de stalen van de patiënten. Helaas heeft dat meer tijd nodig dan we zelf zouden willen. We houden niets achter, we moeten eerst helemaal zeker zijn. Bedankt voor je begrip.

Wanneer stopt zo’n uitbraak?

Dat valt niet te voorspellen. Nu is het vooral afwachten of er de komende dagen nog patiënten bijkomen die op een nog latere datum ziek geworden zijn.

Wat kan ik doen om mij te beschermen?

  • Preventief kan je niets doen.
  • De kans dat je ziek wordt is sowieso klein.
  • Zelfs als je in contact komt met de bacterie en die inademt, dan nog zullen de meeste mensen er niet ziek van worden.
  • Binnen blijven is helemaal niet nodig.
  • Aangezien de bron van de besmetting ook niet in een woning zit, is het veilig om het water van de kraan te gebruiken zoals altijd, om te drinken, douchen, wassen, voor waterspelletjes met de kinderen, etc.

Krijg je koorts, ben je kortademig en moet je hoesten, ga dan langs bij je huisarts. De huisartsen in de regio zijn extra aandachtig voor de symptomen van legionella.

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

www.evergem.be/faq-legionella 

www.zorg-en-gezondheid.be 

www.dewatergroep.be/nl-be/drinkwater/veelgestelde-vragen/legionella 

Gentinfo, T 09 210 10 10

Gepubliceerd op zaterdag 25 mei 2019 16.10 u.